चार खतरनाक हिमतालको पानी घटाइने, साढे सात अर्बको ‘सञ्जीवनी ग्लोफ’ परियोजना
स्वीडफिका डेस्क · १५ कात्तिक २०८३
मनाङ, संखुवासभा र सोलुखुम्बुका चार हिमताल फुट्ने जोखिम घटाउन सरकारले सात वर्षे परियोजना अघि सारेको छ । तल्लो तटमा बाढीको पूर्वसूचना प्रणाली पनि जडान गरिनेछ ।
मुख्य कुराहरू
- मनाङको ठुलागी, संखुवासभाको तल्लो बरुण, सोलुखुम्बुका लुम्दिङ छो र होङ्गु–२ तालको सतह घटाइने
- कुल लागत करिब ४ करोड ९९ लाख डलर (करिब साढे ७ अर्ब रुपैयाँ), ठूलो हिस्सा हरित जलवायु कोषको
- अरुण, दूधकोशी, मर्स्याङ्दी र तल्लो बरुण करिडोरमा २४ घण्टे बाढी पूर्वसूचना
१. कुन ताल, कति घटाइने ?
जलवायु परिवर्तनसँगै हिमालमा ताल फुटेर आउने बाढी (ग्लोफ) को खतरा बढेपछि सरकारले चारवटा उच्च जोखिमका हिमताललाई प्राथमिकतामा राखेको हो । यी चारै ताल ५ हजार मिटरभन्दा माथि छन् ।
प्रारम्भिक योजनाअनुसार होङ्गु–२ को सतह करिब एक मिटर र बाँकी तीनवटाको करिब तीन मिटर घटाइनेछ । यसअघि दोलखाको छो रोल्पा (सन् २०००) र सोलुखुम्बुको इम्जा ताल (सन् २०१६) को पानी नेपाली सेनाको सहयोगमा घटाइएको थियो ।
२. खर्च कसले बेहोर्ने ?
‘सञ्जीवनी ग्लोफ’ नाम दिइएको परियोजना सन् २०२६ देखि २०३३ सम्म चल्नेछ । कुल ४ करोड ९९ लाख अमेरिकी डलरमध्ये ३ करोड ६० लाख डलर हरित जलवायु कोष र २० लाख डलर यूएनडीपीले दिनेछन्, बाँकी नेपाल सरकारले बेहोर्नेछ ।
३. तल्लो बस्तीलाई के फाइदा ?
तालबाट बग्ने पानी अरुण, दूधकोशी, मर्स्याङ्दी र तल्लो बरुण हुँदै तल पुग्ने भएकाले यी नदी करिडोरमा चौबीसै घण्टा बाढी पूर्वानुमान दिने प्रणाली राखिनेछ । समयमै सूचना पाए बस्ती खाली गराउन र उद्धारको तयारी गर्न सजिलो हुने विज्ञहरूको भनाइ छ ।
जलविज्ञान तथा जलस्रोत अनुसन्धान केन्द्रका अनुसार अहिले काम प्रारम्भिक अध्ययनमै छ; हिमतालमा फिल्डको काम सन् २०२७ पछि मात्र सुरु हुने अपेक्षा छ ।
स्रोत: अनलाइनखबर लगायतका सार्वजनिक रिपोर्ट । स्वीडफिका डेस्कले आफ्नै शब्दमा पुनर्लेखन गरेको ।
